معرفی ونقد فیلم

خداحافظ رفیق

معرفی ونقد فیلم خدا حافظ رفیق فيلم خداحافظ رفيق ساخته بهزاد بهزاد پوردر حوزه دفاع مقدس است. اين فيلم اپيزوديك به روايت سه داستان و يك موخره مي‌پردازدکه این قسمت آخر به نوعي پايان غير منتظره محسوب مي‌شود. فيلم از سه اپيزود(قسمت) خداحافظ رفيق، يك لحظه رنگین كمان و گل شيشه اي تشكيل شده است اما اپيزد آخر(اپیزد چهارم) بنوعي جمع بندي كل فيلم به شمار مي‌آيد. در اين بخش جواني با ظاهري متجد(مو های ژل زده) را در سينمايي مي‌بينيم که در واقع سه قسمت ابتدايي فيلم را ديده است. جوان از سینما خارج و سوار تاكسي مي‌شود و در تاكسي ياد صحنه‌هاي فيلم مي‌افتد راننده قصد بيدار كردن او را دارد.به ظاهر خوابش برده ولي تماشاگر مي‌بيند همه شهيدان حاضر در قسمتهاي قبل فيلم در دشتي وسيع به سراغ آن جوان مي‌آيند و او را با خود مي‌برند . به نظر مي‌رسد فيلم ساز با اين قسمت انتهايي خواسته گوشزد كند که اگر جوانان امروز هم راه همان ايثارگران و شهيدان را بپيمایند به بهشت مقصود خواهند رسيد اما كارگردان چون با ياد آوري فيلم خودش قصد چنين هدفي داشته بنوعي خود ستايي و تبليغ فيلم در فيلم مواجه شده است. نكته ديگر هجوم فرهنگي در اين روزها چنان گسترده است که به نظر بعيد مي‌آيد جواناني با آن تييپ نمايش داده شده توسط كارگردان با چنين سرعتي تحت تاثير فيلم قرار بگيرند و متحول شوند. ناگفته نماند این قسمت چهارم از فیلم حذف شد وبه اکران در نیامد. اين فيلم بيشتر برروی كساني تاثير گذار است که با فرهنگ سالهاي عشق و ايثار و ايام دفاع مقدس انس و الفتي عميق يافتند، سالهايي که شميم ورایحه ی از خود گذشتي و صداقت در فضاي سنگرهای جبهه پراكنده بود . اما در مقام مقايسه، فيلم كم خرجي مثل خداحافظ رفيق در مقابل برخي فيلم‌هاي جنگي ديگرکه از پر خرج ترين فيلم‌هاي سينما محسوب مي‌شوند، با بهره گيري از روايتهاي ساده بر دل تماشاگران مي‌نشيند. فيلم‌هایی كه متا سفانه با بكار گيري همه امكانات موجود بر اساس داستاني ضعيف و تكراري در نشان دادن چهره شايسته از شهيدان و ايثارگران و آزادگان ناتوانند. فيلمي كه بهزاد پور ساخته گرچه به نوعي با بايكوت سينماها و سيناگران مواجه شد و گرچه از امكانات وسيع فني و پشتوانه مالي و معنوي تهيه كننده اصلي بهره مند نبود، ولي ثابت كرد هنوز كساني هستند كه مي‌خواهند باداستانهايي صادقانه فيلمي قابل پذيرش در وصف اندكي از شهيدان و خانواده معظم ايشان بسازند.. خداحافظ رفيق مي‌كوشد ستايشي عطر آگين از شهادت باشد. فيلم ساختاري ساده دارد انگار در همان سالهاي ابتدايي جنگ ساخته شده، از همين روي موسيقي متن فيلم نيز با در نظر گرفتن همين فضا ساخته شده است .در روايت اول شنيدن آن شوخي‌ها از زبان رزمندگان و غسل رزمنده تازه شهيد شده در حمام سنتي و انتظار همسر شهيد که گويي هر شب جمعه همسر شهيدش را مي‌بيند و شهادت شخصيت اول اين اپيزد (مسلم)و پيوستن او به جمع شهداي هميشه زنده تاريخ دفاع مقدس همه در كنار هم حال و هواي آن سالهارا براي تماشاگر اين فيلم زنده مي‌كند به نظر مي‌رسد اپيزد سوم بهترين اپيزد فيلم است اين اپيزد قصه اي بسيار لطيف انساني و كم عيب دارد و روايت آن بهتر از بقیه در آمده. در مجموع سه روايت فيلم آن چنان حال و هوايي در بيننده ايجاد مي‌كند كه گويي در سالهاي دهه 60 و اوج جنگ و جبهه هستيم. بهزاد پور خود از فيلم سازان نسل انقلاب است و پيشتر او را در نقش رزمنده در فيلم" بلمي به سوي ساحل" و چند فيلم ديگر ديده ايم که با روايت ايثارگري و از خود گذشتگي شهيدان، حضور هميشه ماندگار آن‌ها را به اثبات رسانده است. خداحافظ رفيق فيلمي است که سعي مي‌كند اين حقيقت را به مخاطبانش دوباره تذکر دهدکه شهدا زنده اند از اين منظر این فیلم چيزي فراتر از فيلم معمولي است. بويژه در وانفساي بي محتواي فيلم هاي تجاري، ديدن چنين فيلمی دميدن روحي تازه در كالبد پيكره بي جان سينماي امروز ماست . فيلم به دليل مضامين آن اثري ارزشمند محسوب مي‌شود فيلمي كه مي‌خواهد بگونه ي فكر نكنيد شهدا شما را نمي بينند پس مواظب اعمالتان باشيد تا شرمنده آن‌ها نشويد. اما مشكل اصلی فيلم اين است که بهزاد پور آن چنان شيفته مضمون شده که همه چيز را فداي آن كرده. او مي‌خواسته در طي اين فيلم با چهار اپيزد تمام آن چه را در ذهن خود داشته بيان كند و اين پرگويي باعث از دست رفتن ارتباط تماشاگر با فيلم شده است. فيلم مي‌توانست يكي از قسمتها مثلا تنها همان اپيزد طولاني اول باشد و همانجا تمام شود اما اين اتفاق رخ نمي دهد و اپيزدهاي بعدي با سوژه‌هاي متفاوت ولي با يك هدف مشترك بر روي پرده نقش مي‌بندند. خداحافظ رفيق با آن كه صحنه‌هاي ديدني دارد ولي در بسياری از موارد اغراق آميز است، و در نوع روايت آن دقت نظر صورت نگرفته. تكرار صحنه‌هاي نمايش داده شده فيلم در پايان هر اپيزد تكرار همه آن‌ها در اپيزد پاياني خسته كننده و باعث بي حوصلگي بيننده مي‌شود اگرکارگردان تناسبي ميان محتوا و ساختار فيلم خود برقرار مي‌كرد مي‌توانست اثر بهتري بسازد. دیدن این فیلم را به همکاران توصیه می کنیم .همکاران محترم می توانند در زمان های مقثضی فیلم یا بخشهایی از آن را برای دانش آموزان نمایش داده ودر باره آن بحث وگفتگو نمایند. یا معلم آن را به دانش آموزان معرفی کند تا گرو های کلاسی هر کدام بعد از دیدن فیلم نظرات خود را درباره جنگ وارز ش های آن بیان کنند. ناگفته نماند بخش هایی از این فیلم مانند گفتگو های مسلم وهم رزمانش در بهشت زهرا ویا شخص گناه کاری که نمی خواست از دنیا جدا شودولی او را سوار بر نعش کشی می برند، می تواند به عنوان ایجاد انگیزه برای در س پنجم دینی 2( موضوع دیدگاه انسان ها در برخورد با مرگ) استفاده کرد. در ضمن این فیلم از شبکه 4 برنامه سینما ماوراء در تاریخ2/7/85 هراه با نقد وبررسی فیلم به نمایش در آمده است.همکارانی که تمایل به تهیه فیلم با نقد آن را دارند، می توانند از طریق سروش سیما با ذکر تاریخ پخش اقدام کنند. بخش هایی از فیلم که به صورت cdکمک آموزشی مرتبط با درس 5 دینی دوم تهیه شده است نیز در دفتر گروه دینی منطقه 4 موجود می باشد.

برداشتی از سایت شبکه چهار برنامه ی سینما ماوراء                               زرلکی